ból

Naturalne środki przeciwbólowe

Nieraz w życiu człowiek doświadcza bólu, choć u każdego doznania te mogą być inne – co jest uzależnione m.in. od właściwości organizmu, tolerancji na ból. Szczególnie wtedy, kiedy bardzo nam doskwiera, staje się wręcz nie do zniesienia, zdesperowani zadajemy sobie pytanie: jaki ma sens to cierpienie?

Roztaczamy wizję świata, w którym ono nie istnieje. Literatura medyczna opisuje przypadki osób, które w ogóle nie odczuwają bólu. Jest to jednak uwarunkowane genetycznie. Czy mamy zatem czego zazdrościć, że np.: złamanie nogi czy zapalenie wyrostka robaczkowego nie jest dla takich ludzi bolesne? Skoro nic nie boli i nie szukają pomocy w takich przypadkach, może się to skończyć kalectwem lub śmiercią.
Nie zdajemy sobie sprawy, że właśnie ból spełnia ważną rolę w naszym życiu i w zachowaniu zdrowia. Ma funkcję ostrzegawczo-ochronną. Informuje o powstającej chorobie albo też uczy unikać sytuacji, jakich może być następstwem. Nie znaczy to wcale, że kiedy nas dopadnie, mamy nic nie robić, tylko dzielnie go znosić. Naturalnie szukamy sposobów i środków, by szybko i skutecznie pozbyć się tej dolegliwości, czasem tak silnej, że utrudnia normalne funkcjonowanie. Najczęściej w takich chwilach sięgamy po tabletki przeciwbólowe dostępne dzisiaj nie tylko w aptekach, także w sklepach, nawet na stacjach benzynowych. Wydaje się nam, że skoro są bez recepty, muszą być bezpieczne i można je łykać bez umiaru. Zwłaszcza że koncerny farmaceutyczne nie szczędzą sił i środków, żeby reklamami przekonać nas do swoich „cudownych” środków uśmierzających każdy ból. Nic bardziej mylnego! Stosowanie każdego leku wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, skutków ubocznych. Środki przeciwbólowe nie są tu żadnym wyjątkiem.
lekiDo wyboru, do koloru
Na rynku istnieją dziś setki różnych specyfików przeciwbólowych. Ogólnie dzielimy je na dwie grupy:
Pierwsza to narkotyczne leki przeciwbólowe wywodzące się z morfiny. Ponieważ większość z nich jest wytwarzana z opium uzyskanego z soku makówek, zwane są też opiatami. Mają bardzo silne właściwości uśmierzające w wyniku bezpośredniego działania na centralny układ nerwowy (mózg, rdzeń kręgowy). Stosowane są w terapii silnych, przewlekłych bólów np. typu nowotworowego. Charakteryzują się jednak znaczną toksycznością. Szczególnie niekorzystnie wpływają na układ pokarmowy i oddechowy. Dostępne są wyłącznie na receptę.
Druga grupa to nienarkotyczne leki przeciwbólowe. Różnią się od opiatów tym, że działają bezpośrednio w miejscu uszkodzenia, a nie jak opiaty na mózg. Ponieważ działają słabo lub średniomocno, są stosowane są do uśmierzania bólu o niskim natężeniu, np. przy bólach głowy, zębów, bólach mięśniowych, stawowych i kostnych, przy bolesnych miesiączkach, po zabiegach chirurgicznych i stomatologicznych, także jako środki przeciwgorączkowe. Dostępne są w formie tabletek, kapsułek, syropów, kropli, maści, żelów czy czopków.
Do najpopularniejszych z tej grupy należą:
 kwas acetylosalicylowy (Aspiryna, Polopiryna ,Acard itp. )
 paracetamol (np. Apap, Panadol, Etoran, Efferalgan )
 fenacetyna (tabletka z “krzyżykiem” od bólu głowy)
 ibuprofen (Nurofen, Ibupron, Ibufen, itp)
Mimo że są łatwo dostępne, mają pewne przeciwwskazania i nie wszyscy mogą je przyjmować bez ograniczeń. Dotyczy to przede wszystkim osób z chorobą wrzodową żołądka, dwunastnicy, z uszkodzoną wątrobą, nerkami, sercem. Ostrożność zaleca się alergikom i astmatykom. Wielu leków przeciwbólowych nie wolno zażywać kobietom w ciąży ani podawać dzieciom, także łączyć z innymi lekami.
zbyt-czesto-bierzemy-leki-przeciwbolowe-300x281Co zatem wybrać?
Laik może się tu kompletnie pogubić. Najlepiej więc udać się do apteki i zapytać farmaceutę, który poleci odpowiedni lek łagodzący ból w konkretnej dolegliwości. Jeśli nie mamy takiej możliwości, a koniecznie musimy zażyć środek przeciwbólowy, zwłaszcza jeśli zażywamy go pierwszy raz, zróbmy to właściwie.
Zanim połkniemy jakąkolwiek tabletkę, koniecznie radzę przeczytać ulotkę, czy nie istnieją jakieś przeciwwskazania np. interakcje z lekami, które już zażywamy regularnie. Zwróćmy też uwagę na skutki uboczne preparatu i jego skład, bo na pewne składniki możemy być uczuleni. Niektóre leki przeciwbólowe mogą wpływać na naszą sprawność psychoruchową. Dlatego po przyjęciu środka przeciwbólowego, zwłaszcza jeśli stosujemy go pierwszy raz, lepiej nie siadać za kierownicą. Ważne, aby leki przeciwbólowe zażywać zawsze po jedzeniu, popijając wodą niegazowaną. Najlepiej wybierać tabletki w osłonkach – są bezpieczniejsze dla przewodu pokarmowego.
Większość leków przeciwbólowych jest tak skonstruowana, że rozpadają się i działają w konkretnej części przewodu pokarmowego. Naruszenie tej konstrukcji może obniżyć ich skuteczność. Pamiętajmy, że tylko tabletki z zaznaczoną wyraźnie linią podziału wolno dzielić na połówki.
Istotnym, lecz mało znanym faktem jest to, że leki przeciwbólowe mogą powodować zmianę wyniku badań, dlatego nie powinno się ich zażywać przed wykonaniem analizy moczu czy testu ciążowego. Najlepiej zawsze zaczynać od leków słabszych, a przy braku poprawy stosować mocniejsze. Jeśli ból dalej nie ustępuje, trzeba koniecznie udać się do lekarza. Pamiętajmy, że ból sam w sobie nie jest chorobą, tylko sygnałem, że w naszym organizmie toczy się proces chorobowy.
Fatalnym pomysłem jest zwiększanie na własną rękę dawki leków przeciwbólowych lub stosowanie różnych substancji jednocześnie. Takie łykanie bez umiaru może mieć paradoksalne skutki. Zdaniem brytyjskich naukowców, nadużywanie popularnych środków przeciwbólowych powoduje, że mózg przyzwyczaja się do nich i zaczyna reagować odwrotnie, potęgując odczuwanie dolegliwości. Zatem nadużywanie tabletek przeciwbólowych kończy się jeszcze większym np. bólem głowy.
Z praktyki farmaceutycznej znam przypadki osób ,które kurując w ten sposób migrenę, znalazły się w klinice toksykologicznej celem odtrucia organizmu. Nie są to przypadki odosobnione; Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że problemem występowania bólu wywołanego środkami przeciwbólowymi dotkniętych jest 5% społeczeństwa. W samych tylko Stanach Zjednoczonych łyka się dziennie około 100 milionów(!) tabletek zawierających kwas acetylosalicylowy (składnik czynny Aspiryny). Przeciętny Polak zażywa 7 leków przeciwbólowych miesięcznie, przy czym kobiety stosują je dwa razy częściej niż mężczyźni.

10407888_781630098593726_4540580418130541727_n
Można inaczej
Oczywiście, środki przeciwbólowe mogą szybko przynieść ulgę, szczególnie w ostrym bólu. Działają szybko i skutecznie, a kiedy już przyczyna bólu zostanie wyeliminowana, nie powinno się ich zażywać. Niestety, przy bólach przewlekłych, chronicznych o silnym natężeniu, sprawa wygląda inaczej. Cierpiący na takie schorzenia są „skazani’ na zażywanie leków miesiącami, często nawet latami, co w końcowym efekcie przysparza im więcej szkody niż korzyści. Nic dziwnego, że z determinacją szukają innych środków i sposobów zwalczania lub łagodzenia bólu mając nadzieję, że jeśli nie uda się całkiem wyeliminować leków przeciwbólowych, to przynajmniej ograniczyć ilość. Do takich metod można zaliczyć: masaże, okłady, bodźce cieplne, krioterapię, wodolecznictwo, zioła.
Dość prostym i skutecznym środkiem przeciwbólowym – jednak bardzo niechętnie stosowanym – jest…wysiłek fizyczny. Szczególnie, gdy bóle umiejscowione są w stawach czy mięśniach, regularna gimnastyka rozluźniająca i wzmacniająca mięśnie okazuje się bardzo pomocna. Czasem potrzebne są konkretne zmiany stylu życia: więcej snu, wypoczynku, ruchu na świeżym powietrzu. Ogromne znaczenie ma też sposób odżywiania. Szczególnie w przypadku częstego bólu głowy, migreny, reumatyzmu, gośćca. Ważna jest również ilość wypijanych płynów. Odwodniony organizm jest wrażliwszy na ból.
Nie można przy tym pominąć aspektu psychicznego. Może warto zastanowić się, dlaczego „to życie tak nas boli” i porozmawiać z psychologiem lub z kimś, do kogo mamy zaufanie. Dość oryginalnym i skutecznym sposobem radzenia sobie z bólem i innymi dolegliwościami jest metoda zwana wizualizacją, proponowana przez wspaniałą psychoterapeutkę Wandę Wegener, która na własnym przykładzie udowodniła, że „niemożliwe jest możliwe”, a „nieuleczalne” da się wyleczyć.
Oczywiście sama natura ma tutaj również wiele do zaoferowania. Medycyna naturalna czy ludowa czerpiącą z natury, zna wiele skutecznych sposobów na ból. O tych w następnym odcinku.
Jolanta Miklar

KWARTALNIK Porady Na Zdrowie